سلام شنوندگان گرانقدر رادیو صبح بخیر افغانستان،

مسروریم از اینکه رشته - برنامه های جدیدی را پیرامون گفتمانهای ارزشی در پیوند به حقوق بشر، حقوق بشر خواهانه و فرهنگی شهروندی در زیر چتر حاکمیت قانون و جوهر دموکراسی آغاز می نماییم. این برنامه های ذهنیت ساز در هر ماه دوبار به نشر خواهد رسید و بحث های گرم و سازندۀ را باعث خواهد گردید.

نگاه ژرف برنامه ایست که به گفتمان ارزشی می پردازد. نگاهی میاندازد به ژرفنای دولت و شهروند، نقش هردو در ایجاد نظام شهروندی، پیشینه و پسینه های آن، نقش دولتهای دیگر در وضعیت افغانستان، نقش حقوق بشر در شکل گیری نظام جدید در افغانستان، نقش حقوق بشر خواهانه به عنوان پیش بستر نقشهای جامعۀ جهانی در افغانستان و ناگفته های که باید درین پیرامون این احوال گفته شوند.

نگاه ژرف برنامه ایست که در آن روشنفکران، نمایندگان جامعۀ مدنی، حکومت، پارلمان، سکتور های سیاسی و اقتصادی، مدافعین حقوق بشر و دست اندرکاران تغییر در افغانستان دعوت می شوند. آنان دعوت می شوند تا حرفی برای شنیدن ارایه دهند و دیدگاه های شان را با شما شریک سازند. نگاه ژرف می خواهد پلی باشد میان دو نگرش؛ آنانیکه تجدد طلبند و شما هم میهنان غزیز! شما شنوندگان گرانقدر که هم از طریق رادیو و صفحات انترنیتی از این برنامه ها مستفید میگردید، ملاک قضاوت برین گفتمان هستید. پس تنها نشنوید، نظر هم بدهید و خود جزی ازین گفتمان ارزشمند گردید.

نگاه ژرف برنامه ایست که به حمایت تخصصی یکی از پژوهشگران حقوق و مناسبات بین المللی که از تجارب گستردۀ در سطح ملی و بین المللی بهره مند است، راه اندازی میگردد. این برنامه ذهنیتهای ارزشمند را در چهارچوبۀ پژوهشگرانه به بحث میکشاند و آنرا به شما ارایه میدارد. تجارب نشان داده است که سیاستگزاریهای که بر بنیاد پژوهش و تحقیق راه اندازی میگردند، پیامدهای ارزشمندی از خویش به جا میگزارند وعکس مسئله اینست که هر سیاست گزاری بدون پژوهش و تحلیل، نتیجۀ مطلوب بار نمیاورد. پس جوهر برنامۀ "نگاه ژرف" را تعمیم فرهنگ پژوهش با نگاه عمیق تخصصی بر اوضاع در کشور تشکیل می دهد. "نگاه ژرف" پس از ارایۀ پژوهش، تحلیلی بر گفتمان ارایه می دهد. این تحلیل در نتیجۀ پژوهش توسط پژوهشگر برنامه طرح ریزی می شود و بامباحثات گرم تحلیل گران و مهمانان برنامه تکمیل می گردد. قابل یادهانیست که این برنامه ها بصورت منظم آرشیف میگردند و در زمان معین به دست نشر خواهد رسید.

برنامه ی دوم:

پژوهش و تحقیق در پیوند با حقوق بشر و حقوق بشر خواهانه ی بین المللی

پژوهش از ملک ستیز، پژوهشگر امور بین المللی

مجری برنامه: حشمت الله رادفر

دومین برنامه ی «نگاه ژرف» به پژوهش و تحقیق در زمینۀ حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه ی بین المللی تخصیص داده شده است.

دانشمندان حقوق و علوم سیاسی به شناخت صحیح از این دو پدیده ی مهم، اهمیت فراوان قایل هستند. آنان به این باورند که نبود شناخت از موازین و هنجارهای حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه، باعث دشواری های مهمی در جریان دولت- ملت سازی در کشورهای پس از جنگ می گردد. حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه که در برخی موارد بنام حقوق بشر خواهانه نیز آمده است، اهمیت زیاد خویش را در دولت های پس از منازعه و جنگ بصورت ویژه ای بدست می آورد. نقش دولت ها و نقش جامعۀ بین المللی در احیا و باز سازی نهادهای دولتی، اهمیت هر دو مؤلفه را مطرح مین ماید. در این برنامه به همین مطالب و دشواری های پیرامونش در افغانستان پرداخته ایم.

مهمانان برنامه:

- عبدالقدیر قیومی رییس قوانین بین المللی و حقوق بشر وزارت عدلیه

- محمد همایون هاشمی مسوول گروه بررسی ویژه در کمسیون مستقل حقوق بشر افغانستان

- محمد نعیم نظری هم آهنگ کننده ی اجرایی شبکه ی جامعه ی مدنی و حقوق بشر افغانستان

دور نخست پرسش ها، چیستی مسئله:

پرسش نخست از آقای هاشمی پرسیده شده به گونه یی که؛ حقوق بشر چیست و حقوق بشرخواهانه چیست؟ چگونه می توان این دو نوع حقوق را از همدیگر تفکیک کرد؟

- پرسش دوم این است که آیا در افغانستان پژوهش و تحقیقی پیرامون شناسایی این دو مؤلفۀ مهم ( حقوق بشر و حقوق بشر خواهانه) صورت گرفته است؟ این پرسش از آقای نظری پرسیده شده است.

- پرسش سوم از آقای قیومی به نمایندگی از دولت به گونه یی مطر شده است که، که دولت افغانستان به عنوان تأمین کنندۀ حقوق بشر چه تحلیلی از نقش خود برای تأمین حقوق بشر دارد. آیا دولت افغانستان تا هنوز توانسته است، پژوهشی که بتواند نقش ها را (هدف از نقش جامعۀ بین المللی، جامعۀ مدنی و حکومت است) تعریف کند، ارایه دهد؟

- تا به حال چند پژوهش در زمینۀ حقوق بشر و حقوق بشر خواهانه در کشورصورت گرفته است؟ آیا کمسیون حقوق بشر افغانستان، شبکۀ جامعۀ مدنی و حقوق بشر و یا هر نهاد دیگر پژوهشی را پیرامون حقوق بشر راه اندازی کرده اند. اگر پاسخ مثبت است، در چه زمینه های این پژوهش ها استفاده شده است و چه تأ ثیراتی را بر تصمیمگیریهای دولت و جامعۀ بین المللی در قبال افغانستان داشته است؟

به این پرسش آقای هاشمی از کمسیون حقوق بشر افغانستان پاسخ گفته اند.

دور دوم، وضعیت کنونی در کشور:

آقای نظری!

- برخی از نهاد های بین المللی مثلا سازمان عفو بین المللی، سازمان نظارت بر حقوق بشرو کمیته های حقوق بشری سازمان ملل متحد سالیانه پژوهشهای را پیرامون وضعیت حقوق بشر در کشور ارایه داشته اند. پرسش اینجاست که تا حدی این پژوهشها در مشارکت و همنوایی با افغانها تهیه شده اند یا به بیان دیگرواقعبینانه بوده اند و تا چه حدی مورد استفاده در کشور قرار گرفته است.

رییس قوانین بین المللی وزارت عدلیه!

- یکی از دشواریهای مهم در کشور تلفات افراد بیگناه در جریان جنگ با دهشت افگنی جهانی در افغانستان است. درین حالت حقوق شهروندان بیگناه زیر پا میگردد. این معضله را از کدام دیدگاه باید نگریست؟ حقوق بشری یا حقوق بشر خواهانه؟

دور سوم پرسش رها نتیجه گیری وطرح ها:

پس از مروری به شناخت واژه ها و عوامل دشواری ها، برای هر مهمان سه دقیقه وقت داده شد تا از بحث نتیجه گیری نموده و پیشنهادات خویش را پیرامون اهمیت پژوهش مطرح نمایند.