مجری برنامه: حشمت الله رادفر

پژوهش از ملک ستیز، پژوهشگر امور بین المللی

 

 

سلام شنوندگان گرانقدر رادیو صبح بخیر افغانستان،

در برنامه های پیشین بحث مسوولیت پذیری دولتها، نقش حقوق بشن المللی در چهارچوبه « کنوانسونهای چهارگانۀ ژینوا» را با پژوهشگران و تحلیلگران مورد ارزیابی قرار دادیم. این بحثها، صفحۀدیگری را برای گفتوگوی تحلیلی پیرامون نقش پیمانهای نطامی در افغانستان و چالشهای مربوط به حقوقبشر خواهانه و حقوق بشر در ین کشور باز نمود.

در افغانستان، علاوه بر برخی از نهادهای خورد و کوچک نظامی و امنیتی، بزرگ ترین سازمان بین المللی نظامی بنام پیمان اتلانتیک شمالی ناتو برنامه های گستردۀ نظامی راه اندازی می نماید. ناتو سازمانیست که در دروران جنگ سرد ایجاد گردید و پس از ختم جنگ سرد، به چالش حضوری خویش مواجه گردید. تحلیلگران، موجودیت ناتو را پس از جنگ سرد به پرسش گشانیده اند. آنها میگویند که پس از ختم جنگ سرد و انحلال پیمان وارسا، جوهر حضوری ناتو در چه است؟ اما این سازمان درجریان جنگهای بالکان و بلاخره پس از سرگونی طالبان در افغانستان نقش با اهمیتی را در این کشور بازی می نماید وسوال حضوری ناتو را نسبتأ برائت بخشیده است. اما نهاد های بین المللی حقوق بشری با انتقادهای شدیدی از نقش ناتو در جنگهای افغانستان را مطرح می نمایند. آنها در گزارشهایکه پخش می نمایند، میگویند که ناتو نباید در جنگ با دهشت افگنی باعث خسارات جانی و مادی به شهروندان افغان گردند. اما تحلیلگران افغان چونه به این بحث میپردازند؟ این پرسش اساسی، مضمون گفت وگوی برنامۀ کنونی نگاه ژرف را شکل میدهد.

اما نخست مهمانهای گرانقدر را به معرفی می نشینیم:

- جنرال نورالحق علومی نماینده ی مردم کندهار و رییس کمسیون امور دفاعی و تمامیت ارضی مجلس نمایندگان افغانستان

- غلام دستگیر هوژبر روزنامه نگار و تحلیلگر مسایل سیاسی

حضورناتو در افغانستان

دور نخست پرسش ها، چیستی مسئله:

- چرا ناتو در افغانستان تمثیل نیروهای بین المللی را می کند. آیا تجربه آیساف شکست خورده است؟

این پرسش از آقای علومی مطرح شده است.

- ناتو متشکل از دو بخش عمده است. ساختار نظامی و ساختار سیاسی. به نظر شما این دو ساختار در افغانستان هماهنگی دارند؟

به این پرسش آقای هوژبر پاسخ داده است.

- در صورت تخطی ناتو از اصول بین المللی، مثل صدمه رسانیدن به افرد بیگناه چگونه رفتاری با این نهاد صورت می گیرد؟

هردو مهمان در این مورد نظر های خود را داشته اند:

- شهروندانی که دراثر تخطی های حقوق خویش توسط ناتو صدمه می بینند آیا جبران خساره می گردند. مسوولیت احیای مجدد زندگی این شهروندان را کی به عهده دارد؟

به این پرسش آقای علومی پاسخ داده اند

دور دوم، وضعیت کنونی در کشور:

- رابطۀ دولت افغانستان از دیدگاه روابط بین المللی چگونه مشروعیت حاصل می کند. آیا حضور ناتو در افغانستان بر اصل منشور سازمان ملل متحد است یا منشورناتو .

این پرسش با هر دو مهمان برنامه در میان گذاشته شده است .

- کنوانسیون های چهارگانۀ ژینوا که دولت ها ناتو شامل آن است، بصورت مکرر در افغانستان مورد تخطی قرار می گیرد؟ به گونه ی نمونه، برخورد ناسالم با اسیران جنگی، تلفات زنان و کودکان، تلاشی غیر موجۀ منازل و محلات رهایشی. این ها مثال های زنده ای هستند. با وجود اعتراضات و تلاش های نهاد های مدنی و حقوقی و حتی دولت افغانستان این تخلفات جریان دارد؟ چگونه به این چالش بزرگ باید برخورد صورت گیرد؟ از هردو شرکت کننده های بحث دعوت شده تا درین زمینه نظر ارایه کنند.

- پرسش مهم دیگر، مسئلۀ ی مشارکت ذهنی مردم با نقش ناتو در کشور است.همه میدانند که حضورناتو در افغانستان تعریف ستراتیژیک دارد. اما این ستراتیژی برای مردم افغانستان نا آشنا است و سبب فاصله گیری مردم از ناتو میگردد. دلیل نبود شفافیت ستراتیژیک ناتو را شما در چه میبینید؟

آقایان علومی و هوژبر :

دور سوم پرسش ها نتیجه گیری و طرح ها:

پس از مروری به شناخت واژه ها و عوامل دشواری ها، برای هر مهمان دو دقیقه وقت داده شده تا بحث امروز را نتیجه گیری نموده و پیشنهادات خویش را پیرامون اهمیت اصل تعریف جایگاه مطرح نمایند: