امروز سوم جوزا مصادف است با روز معلم در کشور. هر چند از معلم و مقام شایسته ی وی همه ساله در چنین روزی تجلیل می شود اما واضح است که این مقام تنها در چنین روزی در خور ستایش و قدردانی قرار می گیرد و بیشتر باورها بر این است که دولت کمتر به وضعیت معلمان در کشور رسیده گی نموده است.
با وجود این که آموزش مبدا و اساس پیشرفت و ترقی در یک کشور است و آموز گار باید واقعا آموز گار باشد یعنی این که بفهمد تا بفهماند اما در کشور ما کمتر به این مهم توجه صورت گرفته است. برنده ی کمترین نمره درآزمون کانکور شمولیت به موسسات تحصیلات عالی کشور، به دارالمعلمین یا جایی که آموزگاران کشور از آن سند فراغت دارند معرفی می شود. در حال حاضر در بسیاری از مکاتب کشور شمار زیادی از معلمان وجود دارند که خود سند وسویه ی فراغت از مکتب را ندارند. جنگ های سال های گذشته و فرار کادرهای مسلکی و در کنار آن ایجاد فرصت های شغلی در طی هفت سال گذشته برای کسانی که اندک سواد داشته و در ارگان های دولتی به حد کافی شناخت داشتند این زمینه را مساعد نمود تا در بیشتر مکاتب افغانستان معلم کم سواد تر از شاگرد باشد. این وضعیت سبب دلسردی معلمین با تجربه و افراد آگاه که سال ها در این راه تجربه اندوخته و فعالیت نموده اند را نیز به وجود آورده است.
با گذشت بیش از سه دهه جنگ در افغانستان و از بین رفتن مکاتب و کشته شدن معلمان می بایست درهفت سالی که از تحول نظام در افغانستان گذشت وضعیت تعلیم وتربیه رونق بیشتری کسب می کرد. اما طوری که دیده شده این حرکت سیر بطی و در عین حال نامنظمی را طی می کند.
نبود امکانات و مواد درسی، نامساعد بودن وضعیت اقتصادی که بزرگترین مشکل برای معلمین است از جمله دها مشکل شناسایی شده در این راه است . سال ها انتظار، احتجاج، نارضایتی و شکایت معلمین در رابطه به اضافه شدن حقوق شان سرانجام سبب شد تا شماری از معلمین مکاتب بعد ازطی نمودن مراحل سنگین اداری پول ناچیز اضافی را در حقوق خود بدست آورند.
پرداخت معاش بیشتر، ایجاد زمینه های بهتر برای معلمین، توزیع زمین و خانه برای آنها از مواردی است که در حال حاضر معلمین شماری از ولایت های کشور به آن دست یافته اند اما در واقع قسمت بیشتر از معلمین هنوز به این امتیاز دست نیافته اند و همچنان منتظر اند تا دولت چه وقت و چه زمانی به این وعده های خودعمل خواهد کرد. اما این وضعیت چه تاثیرات سوء به روند آموزش و پرورش در کشور دارد؟
فقر اقتصادی، نبود سرپناه، مشکلات زنده گی و دها نابسامانی دیگر موجب شده تا معلم آنچنانیکه می باید فعالیت نتواند. گفته می شود در حال حاضر در بسیاری از مکاتب کشور معلمان به همین دلیل کمتر به صنف حاضر می شوند. دست فروشی، کار تعمیراتی روزمزد، کراچی کشی، ومزدوری از جمله کارهایی است که آنهم برای شماری ازمعلمان خوش شانس گیر میاید ورنه شمار معلمانی که ماهانه صرف با معاش 8 تا ده هزار افغانی امرار حیات می کنند کم نیست.
پس با توجه به این که اقتصاد منظم پایه های اساسی زنده گی وحالت روانی انسان جنگ زده وفاقه کشیده ی امروز افغانستان را تشکیل می دهد آیا روان معلم با این همه ناسازگاری ومصایب روزانه برای تدریس آماده خواهد بود؟
چه انتظاری میتوان ازباسوادی دانش آموزانی که با این شیوه می آموزند داشت؟ سطح سواد شمارزیادی از فارغان مکاتب کشور به خوبی از این وضعیت حکایت می کند که آنان چه آموخته اند و چگونه آموخته اند.
در کنار این وضعیت زورگویی و حتی لت وکوب توسط شماری از شاگردان که عدم درک درست بعضی از آنها سبب می شود تا معلم به تاکید و بعضا هم با بی حوصله گی به آنها بیاموزانند و شماری از این دست دانش آموزان که ولگر و بی بند و بار نیز اند در واکنش به این حرکت بیشتر از آدرس خانواده، اقارب و نزدیکان زورمند خود حرف بزنند،عکس العمل نشان می دهند وسبب توهین و تحقیر معلمان شوند.
در کنار این موضوع تهدید، توهین وحتی سربریدن معلمان از سوی مخالفین دولت نیز از جمله مواردی است که شماری از معلمین در مناطق مختلف افغانستان با آن مواجه اند در جریان همین هفته یازده کودک دانش آموز در ولسوالی اندر ولایت غزنی بعد از اختطاف توسط مخالفین مسلح دولت به قتل رسیدند. این ولایت برای یک روز در عزای این عزیزان خاموش بود.
با توجه به این همه مشکل وموانع که سر راه معلمان و در مجموع معارف کشور قرار دارد آیا تنها با تجلیل از روز معلم یادی از این مقام والا وبزرگ جامعه را بجا نموده و حق آنرا ادا نموده ایم؟
هرچند راه برون رفت از مشکلات یاد شده به این زودی ها مشکل به نظر میرسد اما بیشتر باورها بر این است که جلب کمک های جهانی وتوجه جدی دولت مردان افغان به وضعیت نا بسامان آموزگار و آموزش در کشور تاحدی خواهد توانست این گره به ظاهر پیچیده را باز کند.
-
-
-
