هفته ای که در آن به سر می بریم به نام هفته رفع محرومیت از آموزش و پرورش برای همه مسمی شده بود. که بهانه ایست تا نگاهی به وضعیت آموزش و پرورش در افغانستان و هم چنان مشکلات فرا روی آن داشته باشیم.
محرومیت از سواد و آموزش و پرورش سالم یکی از مشکلاتی است که در طول تاریخ افغانستان نمی توان نقطه صد در صد روشنی را برای آن یافت. مشکلاتی که فرا روی مسئله آموزش و پرورش برای کودکان نوجوانان و جوانان در افغانستان تا به حال وجود داشته از چند چشمه آب می خورده است. مهم ترین این مشکلات دغدغه های اقتصادی است که همیشه مردم این کشور با آن درگیر بوده اند و کمتر غم نان اجازه فکر کردن به دیگر مسائل را به مردم داده است. مشکل فقر از آن دسته مسائلی است که اگر بخواهیم درباره هر کدام از معضلات امروز افغانستان بحث کنیم پای آن به میان می آید به این معنی که رابطه مستقیم فقر را بر تمام عرصه های زندگی اجتماعی انسان افغانی می بینیم که بدیهی ست همواره فرایندی نا میمون را نیز در پی داشته است. امروز در کوچه و خیابان های شهر کودکان زیادی را در سنین مختلف می بینیم که به جای این که در صنف های درس مصروف فراگرفتن باشند در کوچه و بازار تن به کارهای شاقه و مشکلی می دهند که فقر اقتصادی خانواده های شان آنها را مجبور به این کار ساخته است.
اما سنت هایی که در این اجتماع وجود دارد کمتر در مقابل پسران و بیشتر در مقابل دختران نیز باعث می گردد تا نتوانند درس بخوانند. این مسئله را در مقاطع مختلف تاریخ معاصر افغانستان دیده می شود که ذهنیتی در نزد مردم وجود داشت مبنی بر این که در مکاتب کودکان را گمراه بار می آورند به درست و غلط بودن این ذهنیت کاری نداریم مهم این است که فرایند آن بار آمدن چند نسل بی سواد بود که می توانیم بسیاری از مشکلات امروز را پی آمد این مسئله و مسائل دیگری از این دست که جلو رشد تعلیم و تربیه در افغانستان را گرفته اند بدانیم.
و اما مشکلات امنیتی نیز یکی دیگر از مهم ترین عوامل بازماندن کودکان، نوجوانان و جوانان از تحصیل است در شرایط امروز افغانستان بیشترین امکاناتی که در اختیار دولت وجود دارد صرف مبارزه با تروریستان می شود و هنوز هم به شدت شاهد نا امنی ها در بعضی از نقاط افغانستان هستیم و اگر فقط یک چهارم این امکانات در اختیار معارف قرار گیرد بدیهی است که می توانیم آینده ای روشن را در زمینه آموزش و پرورش در کشور در ذهن خویش ترسیم کنیم. امروز می بینیم که مشکلات امنیتی باعث گردیده که عده ای از کودکان را از درس خواندن باز مانند.
با همه این حرف ها حل مشکلاتی که فراروی معارف افغانستان وجود دارد نیاز به توجه عمیق تر دولت به مسائل امنیتی و اقتصادی کشور دارد مسائلی که با شرایط امروز افغانستان متاسفانه به این زودی ها نمی توانیم منتظر حل آنها باشیم. و البته مبارزه با همه این مشکلات بدیهی است که نیاز به یک برنامه دقیق دارد و دولت امروز این کشور شاید برنامه هایی را روی دست داشته باشد که با توجه به آن چه تا امروز دیده ایم برنامه های چندان دقیقی با توجه به شرایط فعلی کشور نیست برای این که فرایند چندین سال دولت فعلی آن چه نیست که مردم و آگاهان امور منتظر آن بودند.
در یک کلیت در زمینه معارف دولت مجبور است در قدم اول ضرورت آموزش و پرورش را به والدین افغان افاده کند و زمینه درس را در افغانستان فراهم سازد و از همه این ها مهم تر توجه زیادی را بر روی کیفیت آموزش و پرورش در افغانستان متمرکز کند که از چند زاویه نیاز به بازبینی دارد. این مسئله در قدم اول بازنویسی و اصلاح متون درسی است و در قدم دوم توجه به وضعیت و شرایط زندگی معلمین افغان که یکی از محروم ترین طبقه های اجتماعی در افغانستان را تشکیل می دهند و از سوی دیگر دولت مکلف است تا با ایجاد کلاس های آموزشی برای معلمین سطح آگاهی آنها را بالا ببرد و از سوی دیگر به فکر جذب نیروهای متخصص تر و آگاه تری به عنوان معلم در افغانستان باشد.
-
-
-
