مسئله چاپ کتاب یکی از دغدغه هاییست که همواره در ذهن نویسنده گان و اهالی فرهنگ مطرح بوده است. افغانستان بعد از سقوط طالبان در بستر خویش شاهد رشد چشم گیری در حوزه چاپ و نشر بود و کتاب های زیادی در طول این شش هفت سال به چاپ رسید. اما نکاتی که در این جا قابل بحث است یکی این است که اگر از نگاه کیفی با این آثار برخورد کنیم با رقم قابل ملاحظه ای روبرو نمی شویم که بتواند ارزش چاپ را دارا باشد.
در افغانستان امروز با وصف این که دولتی با پشتوانه مردم و جامعه جهانی حکومت می کند تا امروز شاهد هرج و مرج در تمام عرصه های زندگی هستیم که مقدار زیادی از آن ها در فضایی که در طول سال های متمادی با دیکتاتوری اداره شده و امروز یک حکومت دموکراتیک را به خود می بیند فرایند دموکراسی است. هر کس هر چه می خواهد می گوید هر کس هر چه می خواهد چاپ می کند و هر کس هر کاری دلش می خواهد انجام می دهد. اگر در خیابان به کسی بگویی بردار تو در سرک راه می روی لطف کن و به پیاده رو برو می گوید به تو چه دموکراسی است هر کاری دلم بخواهد انجام می دهم.
در این شکی نیست که یک حکومت دموکراتیک برای افغانستان آرزویی است که سال ها روشن فکران و حتی مردم این سرزمین داشتند ولی نباید از یاد برد که دموکراسی را باید در قدم اول به این مردم آموخت. وگرنه هرج و مرجی که امروز در روابط اجتماعی و فرهنگی می بینیم همین طور خواهد ماند و حتی احتمال شدت آن نیز می رود.
در این مقال قصد ما بحث بر سر صنعت چاپ و مشکلات فرا روی آن است که در بستر آن به شدت شاهد هرج و مرج نیز هستیم.
عدم موجودیت ناشرین حرفه ای از یک طرف و پایین بودن تقاضا از طرف دیگر همواره مهم ترین دغدغه نویسنده گان ما بوده است. در این کشور کمتر با اثری روبرو می شویم که توسط یک ناشر حرفه ای به چاپ رسیده باشد و بر علاوه این که کتاب به چاپ شود به نویسنده حق تالیف نیز داده شود. در این راستا باید اولین قدم را وزارت اطلاعات و فرهنگ بردارد و با راه اندازی یک بنگاه انتشارات به عنوان الگویی برای کسانی که در این زمینه فعالیت می کنند عمل کند. تا دیگر نوشته های نویسنده گان ما در طاق خانه ها خاک نخورد و منتظر یک آدم خیر و یا بودجه شخصی نویسنده نباشد که آن ها را به چاپ برساند و بعد از آن هم به شکل رایگان در بین اطرافیان توزیع شود. و از طرف دیگر کتاب های بی ارزش و بی کیفیت فراوان دیگری را هر روز در بازار ببینیم که نویسنده گان شان توان چاپ آن ها را داشته اند.
اعلام دولت افغانستان مبنی بر عضویت ما به سازمان جهانی شماره استاندارد بین المللی کتاب قدم خوبی است به سوی قانون مند شدن چاپ کتاب در افغانستان.یکی از وظایف وزارت اطلاعات و فرهنگ کنترل بازار کتاب است چرا که نه باید چاپ کتاب این قدر بی قدر و بی بها شود که هر نوشته چرندی را به نام تحقیق و داستان و شعر به خورد مردم بدهند و نه هم این طور باشد که نوشته های ارزشمندی از نویسنده گان واقعی این سرزمین به علت دست رسی نداشتن به امکانات چاپ هیچ وقت به چاپ نرسد.
شابک یا شماره استاندارد بین المللی کتاب اگر به زودی در عرصه عمل پیاده شود می تواند تا اندازه ای جلو هرج و مرج رایج در بازار کتاب را بگیرد.
-
-
-
