گزارش های رسانه های خبری حاکی از آن است که در حال حاضر نزدیک به 200 هزار دانش آموز افغان از آموزش در مکاتب کشور محروم اند. مقامات وزارت معارف می گویند که از جمله ی 700 مکتبی که در سراسر افغانستان به دلایل امنیتی مسدود است آنها توانسته اند حدود 200 باب آنرا بازگشایی نمایند.
نقش متنفذین محلی و افراد با رسوخ در ساحات مختلف کشور در بازگشایی این مکاتب ارزنده خوانده شده است.
حضور کودکان در مکاتب به خصوص در جنوب کشور از هفت سال است که با چالش های عمده یی مواجه است نبردهای سنگین در جنوب افغانستان در طی این سال ها سبب شده تا بسیاری از مکاتب یا تخریب شوند یا در ساحه نفوذ طالبان مسلح قرار بگیرند و به این ترتیب از فعالیت بازمانند.
سی سال جنگ در افغانستان در کنار دیگر آسیب ها ضربات عمده یی بر نظام آموزش و پرورش در کشور وارد نموده است. موجودیت سطح پایین سواد در میان دانش آموزانی که از سال ها پیش باید از مکتب فارغ می شدند اما به دلایل جنگ و بی امنیتی از آموزش بازمانده و در حال حاضر به ادامه ی درس در ساحات امن کشور حاضر شده اند در کنار این که نمایانگر آسیب های جنگ بالای آموزش کودکان و جوانان است علاقه مندی آنان را به فرا گرفتن درس نیز نشان می دهد. هرچند مخالفین دولت بارها از طریق رسانه ها اعلام نموده اند که آنان در فعالیت های تخریبی در این مورد و مسدود نمودن مکاتب دست ندارند اما به خوبی معلوم است که این اظهارات در واقع گریز از پرسش های مردم است زیرا شورشیان پاسخ قناعت بخشی در این رابطه به مردم ندارند.
پاشیدن تیزاب بالای دختران مکتب در کندهار، تهدید دانش آموزان در زابل ،هلمند و دیگر ولایت های جنوبی، مسموم نمودن دختران دانش آموز در ولایت های پروان و کاپیسا و کشته شدن دها شاگرد مکتب و معلمین آنها در ولایت های مختلف و بیشتر در ساحاتی که تحت کنترول طالبان قرار دارد به خوبی نشان می دهد که این موارد بیشتر از سوی شورشیان مسلح صورت گرفته است. در حال حاضر تنها دوجناح جنگ در افغانستان وجود دارد. دولت و نیروهای بین المللی از یک طرف شورشیان مسلح از جانب دیگر با این صورت انکار طالبان از حمله بالای معارف کشور بیشتر می تواند اظهارات غیر منطقی باشد تا یک پاسخ قناعت بخش برای مردم زیرا نیروی سومی و جدا از دو نیروی یادشده در کشور حضور ندارد خط دولت در قبال آموزش کودکان روشن است و معلوم دار است که این فعالیت ها در ساحات تحت کنترول طالبان و به اساس تصامیم آنان صورت گرفته است.
بازماندن 200 هزار کودک از آموزش که بدون شک شماری از آنان مرتبط به خانواده هایی اند که پدران و یا نزدیک شان جز از افرادی اند که خود در مسدود شدن مکاتب نقش دارند تیشه یی است به ریشه ی این کودکان و آسیبی است که توسط والدین شان به آنها می رسد.
با توجه به این وضعیت لازم است تا بزرگان قومی، افراد با رسوخ و علمای دینی با تلاش هرچه بیشتر این مهم را بازگو نموده اذهان مخالفین را روشن نمایند و کمک کنند تا مردم در بازگشایی مکاتب سهم بگیرند و نگذارند تا آینده ی فرزندان این سرزمین با ابهام وتاریکی روبه رو باشد.